Analiza techniczno-ekonomiczna
Rozwiązania budynków rolniczych w oparciu o konstrukcje szkieletowe montowane z drobnowymiarowych elementów strunobetonowych nasuwały w początkowym okresie pojawienia się tej koncepcji wiele wątpliwości pod względem ekonomicznym. Wysuwane były obiekcje co do racjonalności wprowadzenia elementów z betonu sprężonego do tak małych obiektów, z jakimi ma się do czynienia w budowlach na wsi. Do chwili obecnej utrzymywało się przekonanie, że dziedziną racjonalnego zastosowania konstrukcji z betonu sprężonego są wielkie obiekty o dużej rozpiętości. Podnoszono ponadto, że produkcja elementów strunobetonowych o małych przekrojach będzie znacznie droższa niż produkcja elementów strunobetonowych o dużych przekrojach (np. dźwigarów dwu-teowych o wysokości od 50 do 90 cm), wytwarzanych dotychczas przez nasze wytwórnie elementów strunobetonowych.
Porównywanie kosztu jednostkowego 1 m3 wyrobów strunobetonowych zim3 wyrobów żelbetowych, jak to niekiedy miało miejsce w początkowym okresie stosowania u nas konstrukcji z betonu sprężonego — dałoby wręcz błędne wyniki. Dlatego też uznano za konieczne przeprowadzenie szczegółowej analizy porównawczej kosztów zużycia materiałów i nakładów robocizny przy budowie co najmniej kilkunastu różnego rodzaju obiektów rolniczych, obiektów całkowicie wykończonych, wykonanych według kompleksowego rozwiązania opartego na drobnowymiarowych elementach strunobetonowych. W tym celu opracowano szczegółową dokumentację projektową łącznie z kosztami kilkudziesięciu różnego rodzaju budynków według nowego rozwiązania, jako dokumentację alternatywną do rozwiązań typowych prefabrykowanych powszechnie stosowanych — dokumentacja została opracowana w Wojewódzkim Biurze Projektów Budownictwa Wiejskiego w Warszawie dla 36 budynków rolniczych.
Dla sprawdzenia przydatności nowego rozwiązania w praktyce oraz dla sprawdzenia wskaźników techniczno-ekonomicznych obliczonych teoretycznie podjęta została decyzja — przed upowszechnieniem rozwiązań konstrukcyjnych z elementów strunobetonowych w budownictwie rolniczym — realizacji kilkunastu obiektów prototypowych. Równocześnie podjęte zostały na szerszą skalę badania (omówiono je w rozdz. 8),
na postawie których opracowano projekt normy w zakresie obliczania i stosowania drobnowymiarowych elementów z betonu strunowego (por. 8.4). W latach 1963 do 1965, na podstawie wykonanych obiektów prototypowych zostały przeprowadzone badania, które w pełni potwierdziły założenia i dane teoretyczne przyjęte w obliczeniach statycznych pierwszych budowanych obiektów (prototypowych). Co więcej, bardzo korzystne wyniki, jakie osiągnięte zostały na pierwszych obiektach, skłoniły władze budowlane do budowy dalszych obiektów nie czekając na wprowadzenie przepisów obliczania konstrukcji i elementów strunobetonowych o małych przekrojach. Do końca 1966 r. wykonano 20 tych obiektów traktowanych jako obiekty doświadczalne.
W oparciu o te realizacje oraz o realizację obiektów typowych zestawiono w tabl. 10-1, 10-2 i 10-3 — dla celów porównawczych — wszystkie podstawowe wskaźniki techniczno-ekonomiczne. Wskaźniki zestawiono w podziale na budynki gospodarczo-składowe, inwentarskie i mieszkalne.
Ogółem do porównania wzięto 56 budynków.
Wyliczenie wskaźników przeprowadzono w oparciu o projekty typowe będące reprezentantami poszczególnych układów konstrukcyjnych jak również w oparciu o niektóre zrealizowane projekty indywidualne, przy czym o wyborze reprezentantów decydował stopień upowszechnienia projektu.
Dla uproszczenia wszelkie dotychczasowe konstrukcje występujące w budownictwie rolniczym, m. in. również prefabrykowane żelbetowe, nazwano „tradycyjnymi". Do analizy porównawczej przyjmowano budynki podobne zarówno tematycznie jak również zbliżone do siebie pod względem wielkości powierzchni użytkowej i kubatury oraz rozwiązań funkcjonalnych. Wskaźniki techniczno-ekonomiczne opracowano w odniesieniu do tzw. „stanów surowych", wychodząc z założenia, że standard wykończenia w budynkach typu tradycyjnego i w budynkach o szkieletach strunobetonowych może być taki sam.
Jak wynika z danych z tabl. 10-1, 10-2 i 10-3 przedstawiających wskaźniki techniczno-ekonomiczne, w rozwiązaniach budynków rolniczych występują zróżnicowane rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe. Niecelowe byłoby wyodrębnienie procentowego udziału poszczególnych konstrukcji lub materiałów. Z drugiej strony zachodzi konieczność określenia korzyści płynących z zastosowania lekkich konstrukcji strunobetonowych i lekkich wypełnień ściennych oraz przeprowadzenia na tym tle uogólniających porównań.
W tym celu po odpowiednim przeanalizowaniu poszczególnych grup tematycznych opracowano tablicę zbiorczą 10-4 przedstawiającą średnioważone wskaźniki techniczno-ekonomiczne odnoszące się do trzech zasadniczych grup budownictwa rolniczego, a mianowicie: mieszkaniowego, inwentarskiego i gospodarczo-składowego.
Z 13 wybranych do analizy obiektów o konstrukcji strunobetonowej
10 obiektów zostało zrealizowanych i wskaźniki dla tych obiektów zostały opracowane w oparciu o dane praktyczne. Niektóre z tych typów budynków powtórzone zostały w realizacji kilkakrotnie.
W tablicy 10-4 zestawiono średnie wartości wskaźników obliczone zbiorczo na podstawie wszystkich wskaźników 56 obiektów oddzielnie dla budynków o konstrukcji szkieletowej z drobnowymiarowych elementów strunobetonowych oraz oddzielnie dla obiektów tak zwanych tradycyjnych.