Już w ubiegłym wieku gaz świetlny wkroczył do mieszkań. Wytwarzany w miejskich gazowniach wraz z produkcją koksu gaz ten był trujący, o nieprzyjem­nej woni, był też nieraz przyczyną eks­w ten sam sposób. Jeśli nie będzie to możliwe, należy poradzić się w sklepie radiotechnicznym przy zakupie prze­wodu Ekranowanie ma na celu uwolnienie przewodu (lub przewodów) od wpływu zakłóceń. Gdybyśmy zastosowali za­miast przewodu ekranowanego przewód zwykły, wówczas głośnik wydawałby brzęczenie o takim samym natężeniu jak dźwięki mowy czy muzyki. Ekranowane przewody są zawsze połączone w ten sposób, że metalowy oplot łączy się Z metalową obudową wtyczki i metalo­wym korpusem wzmacniacza (lub od­biornika radiowego) przez lutowanie. Nieekranowane doprowadzenia anteny telewizyjnej powodują zakłócenia obra­zu. Samodzielna budowa anteny radiowej lub telewizyjnej nie wchodzi w zakres majsterkowania, gdyż są one tak skom­plikowane, że pracę tę powinien wyko­nać (niestety, dość kosztowną) facho­wiec, który odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie i ewentualne później­sze naprawy. Tylko w ten sposób można zapewnić sobie dobry odbiór programu radiowego bądź telewizyjnego. Obydwa rodzaje instalacji traktuje się czasami łącznie, choć właściwie mają one tylko tyle wspólnego, że zarówno gaz, jak i wodę dostarcza się rurami i ci sami rzemieślnicy je wykonują. plozji. Ale za to już wówczas można było wspaniale oświetlić całe mieszkanie, zwłaszcza od czasu wynalezienia ko­szulki żarowej przez wiedeńskiego che­mika, dra Auera. Później zbudowano gazowe palniki i pie­cyki kuchenne, wykorzystując wynala­zek niemieckiego chemika Roberta Bun-sena. który był twórcą palnika, nazwa­nego od jego nazwiska „bunsenow-skim" Jeszcze później powstały piece łazienkowe, a na końcu piece do ogrze­wania mieszkań (rys. 314). Wkrótce oświetlenie gazowe zostało wyparte przez elektryczność. Ale gaz utrzymuje swoją pozycję jako źródło ciepła, chociaż nie jest to już dawny „gaz miejski", a gaz ziemny, wydobywa­ny z głębokich odwiertów i rozprowa­dzany na duże odległości rurociągami. Mimo rozwoju energii atomowej gaz ziemny będzie jeszcze długo stosowany Najczęściej stosowane są następu­jące rodzaje gazu: Gaz miejski, który jest mieszaniną gazów, wytwarzaną z węgla kamien­nego przez tzw. suchą destylację, wzbo­gaconą przez dodatek gazu wodnego i metanu. Najczęściej trujący wskutek dużej zawartości tlenku węgla (CO). Wartość opałowa metra sześciennego gazu wynosi ok 4200 kilokalorii (kcal). Gaz ziemny uzyskuje się z głębokich odwiertów, często jako produkt ubocz­ny przy wydobywaniu ropy naftowej. Składa się w 60 do 95% z metanu z do­mieszkami innych węglowodorów. Nie zawiera szkodliwego tlenku węgla. War­tość opałowa dochodzi do 900 kcal na metr sześcienny (zależnie od zawar­tości metanu). Gaz płynny (skroplony) — miesza­nina propanu i butanu — produktów ubocznych przeróbki ropy naftowej skro­plonych pod ciśnieniem. Cięższy od po­wietrza, a więc zbiorniki nie mogą mieścić się w piwnicy. Wykorzysty­wany jest w gospodarstwach domowych nie przyłączonych do sieci gazowej, dostarczany w stalowych butlach (ga­zyfikacja bezprzewodowa). Ma bardzo dużą wartość opałową: 22 000 do 28 000 kcal na metr sześcienny. Domowy sprzęt gazowy przystoso­wany był dawniej tylko do jednego rodzaju gazu, a więc nadawał się jedy­nie do gazu o określonej wartości opa­łowej (np. do gazu miejskiego). Sprzęt taki, który istnieje jeszcze w wielu gos­podarstwach domowych, nie nadaje się do gazu ziemnego, mającego znacz­nie większą wartość opałową. Przesta­wienie te"o sprzętu na gaz ziemny wy­maga specjalistycznych przeróbek lub wymiany na nowy, dostosowany do właściwego rodzaju gazu. Przy kupnie nowego sprzętu gazowego (kuchnie, piecyki, piece łazienkowe) należy zwrócić uwagę na to, aby sprzęt tan nadawał się do różnych rodzajów gazu (gaz miejski, ziemny, płynny). Palniki gazowe wyposażone są obecnie w zabezpieczenie. Działa ono w ten sposób, że w czasie gdy płomień pali się, zawór doprowadzający gaz jest otwarty. Jeśli płomień zgaśnie (np. zanik dopływu gazu lub zalanie gotują­cą się wodą), wówczas zawór odcina dopływ gazu Niektóre urządzenia mają oprócz tego automaty zapalające, ste­rujące temperaturą i zegary wyłączające (rys. 315). Specjalne przyłącza pozwa­lają na elastyczne łączenie sprzętu tak, ze można np. kuchenkę odsunąć od ściany w celu oczyszczenia. Prace przy instalacji gazowej są nie­dopuszczalne. Można jedynie dokony­wać oczyszczenia urządzeń ściśle we­dług wskazówek instrukcji użytkowa­nia. Jeśli w pomieszczaniu czuć gaz — co zdarza się w starych instalacjach nie wyposażonych w zabezpieczenia — należy natychmiast przedsięwziąć nastę­pujące środki: otworzyć okna i drzwi (spowodować przeciąg), zamknąć wszystkie kurki gazowe, również kurek główny przy liczniku, nie dotykać wyłączników elektrycz­nych, które zazwyczaj iskrzą, nie podchodzić z otwartym płomie­niem (świeca) w celu obejrzenia insta­lacji: w żadnym przypadku nie palić papierosów, jeśli woń gazu utrzymuje się, zawia­domić pogotowie gazowe, jeśli gaz czuć z pomieszczeń nie­dostępnych, powiadomić milicję, przed powrotnym odkręceniem głównego zaworu dopływowego spraw­dzić, czy kurki przy poszczególnych urządzeniach są zamknięte.