Materiały
Jedną z głównych zalet każdej konstrukcji szkieletowej jest duża, niemal nieograniczona swoboda w doborze materiałów i elementów na przegrody. Na osłony i wypełnienie szkieletu nośnego mogą więc być stosowane materiały o małej wytrzymałości, dostatecznej dla przeniesienia ciężaru własnego, lecz o dobrych własnościach izolacji cieplnej, wilgotnościowej i akustycznej. Tym samym grubości ścian osłonowych i zużycie materiałów ściennych są znacznie mniejsze niż w ścianach przenoszących obciążenie z dachu i ze stropów oraz mających jednocześnie spełniać wymagania cieplno-wilgotnościowe dla danego rodzaju budynku.
Określone wyżej zalety konstrukcji szkieletowej wykazuje w całej pełni konstrukcja szkieletowa zmontowana z drobnowymiarowych elementów strunobetonowych. Ponadto szkielet z elementów strunobetonowych stwarza możliwość zastosowania do wykonania ścian wszystkich tych materiałów tradycyjnych, które dotychczas były i są stosowane w budownictwie rolniczym, a przede wszystkim materiałów miejscowych. Materiały miejscowe mogą być użyte do wykonania ścian osłonowych w szkielecie zarówno w wykonaniu tradycyjnym, a więc np. przy użyciu deskowania lub w postaci różnego rodzaju bloków i pustaków układanych między słupami szkieletu, jak i w postaci mniejszych lub większych elementów prefabrykowanych.
Najlepsze rezultaty techniczne i ekonomiczne uzyskuje się przy zastosowaniu do budowy ścian osłonowych elementów prefabrykowanych w postaci np. lekkich płyt wypełniających (pionowych lub poziomych), które stypizowane i znormalizowane mogłyby być produkowane w długich seriach w stałych wytwórniach prefabrykatów. W tym bowiem przypadku byłyby stworzone warunki do zastosowania w pełni uprzemysłowionej metody wznoszenia budynków.
Do czasu opracowania i stypizowania tego rodzaju elementów ściennych muszą być stosowane w chwili obecnej, w.okresie przejściowym, materiały miejscowe w postaci bloków i pustaków oraz małych elemen
tów prefabrykowanych w postaci np. dyli, względnie inne prefabrykaty stosowane dotychczas w budownictwie ogólnym, po ich przystosowaniu do budynków rolniczych o konstrukcji szkieletowej z betonu strunowego. Prefabrykaty te mogą być wykonywane z materiałów miejscowych na placu budowy lub w istniejących małych zakładach prefabrykatów, produkujących różnego rodzaju elementy.
Materiały używane do wypełnienia szkieletu strunobetonowego można, w zależności od przeznaczenia budynku, podzielić na następujące 3 grupy:
materiały stosowane w budynkach nieocieplonych i nieogrzewa-nych,
materiały stosowane w budynkach ocieplanych ciepłem wydzielanym przez organizmy zwierzęce,
materiały stosowane w budynkach ogrzewanych za pomocą pieców lub centralnego ogrzewania.
Materiały wymienione w punkcie c) nie wymagają omówienia, ponieważ w zakresie charakterystyki tych materiałów istnieje obszerna literatura fachowa. Ponadto stosowanie ścian osłonowych w budynkach ogrzewanych uzależnione jest w dużej mierze od systemu ogrzewania, z uwagi na ich niewymierną pojemność cieplną.
Ściany osłonowe dla budynków rolniczych nieocieplonych i nieogrze-wanych spełniać powinny następujące wymagania:
ochrony przed wpływami atmosferycznymi, tzn. wiatru i deszczu,
ochrony przeciwpożarowej w zależności od potrzeb.
Takie same wymagania stawia się również ścianom osłonowym w budynkach ocieplanych ciepłem własnym zwierząt, a ponadto spełniać muszą one dodatkowo następujące funkcje:
— ochrony wnętrza budynku przed kondensacją pary wodnej,
zabezpieczenia przed kondensacją pary wodnej w samej przegrodzie,
zachowywać określone temperatury, w poszczególnych pomieszczeniach, zwłaszcza przeznaczonych dla różnych gatunków zwierząt.
Zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa budowlanego, ściany dla budynków rolniczych nieocieplonych i nieogrzewanych nie muszą być izolowane termicznie, tzn. ich współczynnik przenikania ciepła może być większy od 1,0. Natomiast ściany dla budynków ocieplonych, lecz nie ogrzewanych, zwłaszcza dla budynków przeznaczonych na pobyt zwierząt, powinny być odpowiednio izolowane termicznie, a ich współczynnik przenikania ciepła powinien być mniejszy od 1,0 i wahać się w granicach od 0,6 do 0,8. Ze względu na możliwość występowania stosunkowo dużej wilgotności względnej w pomieszczeniach inwentarskich — w granicach 75H-85°o, konieczne jest stosowanie paroizolacji w ścianach osłonowych, celem nie dopuszczenia do ich zawilgocenia, a przez to zmniejszenia ich zdolności izolacyjnej.
Z uwagi na przewidywaną możliwość wymiany przegrody w przypadku zmiany przeznaczenia budynku lub niespełnienia jej roli w stopniu dostatecznym przyjęto następujące założenia:
ściana osłonowa występuje na całej długości ścian podłużnych budynku w postaci pasa podokiennego; nad ścianą przebiega pas okien (rozwiązanie takie przedstawiono w rozdz. 2),
ściana osłonowa występuje w pasie ścian podłużnych w postaci pełnego wypełnienia szkieletu nośnego,
ściana osłonowa stanowi ścianę szczytową lub poprzeczną dzielącą poszczególne pomieszczenia w zależności od potrzeb.
Dla wszystkich trzech grup budownictwa rolniczego ściany osłonowe mogą być wykonywane zarówno z materiałów pochodzenia miejscowego jak i materiałów pochodzenia przemysłowego w postaci pustaków, bloków itp. lub prefabrykatów.
Oddzielne i nie mniej trudne do rozwiązania zagadnienie w budynkach rolniczych stanowią zewnętrzne przegrody przekryć płaskich, zwłaszcza stropy i stropodachy. Stropy w budynkach inwentarskich powinny być przystosowane do przenoszenia obciążeń użytkowych w granicach ok. 300 kG/m2, ponadto powinny być ogniotrwałe i nie przepuszczające pary wodnej. Stropodachy natomiast nie przenoszą innych obciążeń użytkowych poza śniegiem i wiatrem. Powinny one być również ogniotrwałe, nie przepuszczające pary wodnej i mieć dobre właściwości cieplne. Współczynnik przewodności cieplnej dla stropodachów powinien mieścić się w granicach 0,4-=-0,5, przy wilgotności względnej pomieszczeń 75-4-85%. Najbardziej przydatnym typem przegrody poziomej jest stropodach wentylowany, umożliwiający odprowadzenie ewentualnej pary wodnej na zewnątrz przegrody.
Sprawa odpowiedniego doboru materiałów oraz konstrukcji przegród ściennych stropowych oraz stropodachowych w budownictwie rolniczym jest wciąż jeszcze przedmiotem intensywnych poszukiwań.