Trociny. Stanowią one najczęściej stosowany wypełniacz organiczny. Są to rozdrobnione cząstki drewna, powstające przy przecieraniu drewna; są odpa­dami przemysłowymi gromadzącymi się w tartakach, stolarniach i innych zakładach przeróbki drewna. Wielkość uziarnienia trocin jest uzależniona od gatunku przecieranego drewna i jego wilgotności, kierunku przecierania oraz od rodzaju i stanu narzędzi piłujących. Najgrubsze trociny uzyskuje się przy przecieraniu drewna okrągłego w tartakach przy użyciu pił trakowj'ch, naj­drobniejsze zaś — przy poprzecznym przecieraniu drewna za pomocą pił tarczowych stolarskich. Najdłuższe trociny otrzymuje się przy przecieraniu drewna mokrego i równolegle do przebiegu włókien, a przy przecieraniu drewna suchego i w poprzek włókien powstają trociny bardzo krótkie. Trociny z drzew iglastych są z reguły dłuższe od trocin uzyskiwanych z drzew liściastych. Przydatność trocin do produkcji trocinobetonu jest uzależniona od kilku czynników. Do najważniejszych należą: pochodzenie gatunkowe trocin (liścia-ste-iglaste) wielkość uziarnienia, zdrowotność i stopień zawilgocenia. Najbardziej przydatne do produkcji trocinobetonów są trociny pochodzące z drzew iglastych: sosny, świerka i jodły. Z drewna drzew liściastych trociny nie nadają się do produkcji trocinobeto­nów, nie z powodu ich wymiarów, lecz głównie z powodu chemicznych skład­ników drewna liściastego. Graff [3.12] uważa drewno bukowe na równi z drewnem dębowym za nie­przydatne do produkcji betonów z wypełniaczami organicznymi. Dóring [3.11] uważa, że trociny dębowe, jesionowe i bukowe wykazują szkodliwe działanie na cement. Również Sandermann [3.30] jest zdania, że zawarte w drewnie drzew liściastych związki chemiczne hamują proces wiązania cementu. Obowiązująca w Polsce norma') wyklucza stosowanie trocin z drewna liściastego. Zagadnienie wpływu uziarnienia trocin na ich przydatność do produkcji trocinobetonów jest oceniane przez wszystkich autorów bardziej zgodnie niż ich rodzaj gatunkowy. Najbardziej przydatne są trociny długie, pozbawione za­nieczyszczeń pyłowych (mączka i bardzo drobne trociny) oraz grubych trza­sek. Analiza sitowa trocin z tartaku [3.28] i trocin ze stolarni mechanicznych [3.1] wykazała procentowe uziarnienie trocin, jak w tabl. 3-7. Przy dużym zróżnicowaniu wymiarów konieczne jest przesianie trocin w celu usunięcia z nich pszede wszystkim ziarn o 0 < 1 mm, które obniżają wytrzymałość trocinobetonów. Norma polska') wymaga, aby ziarna trocin stosowanych do produkcji przechodziły bez reszty przez sito # = 10 mm, zawartość mączki o średnicy mniejszej niż 0,25 mm nie powinna przekraczać 5%, a trociny uziarnieniu 0,25-7-1,0 mm mogą stanowić do 15% ogólnej objętości trocin. Wilgotność trocin stosowanych do produkcji trocinobetonów wywiera wpływ na ich ciężar, a tym samym na stosunki ilościowe składników. Nie powinna ona przekraczać 20-7-30% m. Przy takiej wilgotności ciężar objętościowy trocin powinien wynosić: przy luźnym nasypaniu ok. 160 kG/ms, przy średnim utrzęsieniu ok. 200 kG/m3. Według Kunnosa [3.22] wilgotność trocin w ZSRR nie jest ograniczana dopuszcza się stosowanie trocin nawet o wilgotności 100%; wilgotność wła­sna trocin wpływa jedynie na ilość wody zarobowej użytej do przygotowa­nia trocinobetonu. Trociny składowane na wolnym powietrzu bardzo trudno wysychają. Prze-sychają jedynie wierzchnie warstwy trocin, a głębsze raczej ulegają zawil­goceniu wskutek opadów atmosferycznych. Nasiąkliwość trocin jest znaczna i może osiągnąć w krańcowych przypadkach ok. 230% m. Nadmierna wilgotność trocin stwarza możliwości zagrzybienia ich lub bu-twienia. Dlatego trociny używane do produkcji trocinobetonów powinny być przechowywane w pomieszczeniach zabezpieczających je od opadów. Dodatki mineralne pod postacią piasku, mączki ceglanej lub żużli mają za zadanie podwyższenie wytrzymałości trocinobetonów. Najczęściej stoso­wanym dodatkiem jest piasek średnioziarnisty. Kunnos [3.22] zaleca stosowa­nie piasku o wskaźniku uziarnienia 1,9-7-3,5. Mączka ceglana wg zaleceń normy polskiej RN-60/MB-1401 powinna cha­rakteryzować się takim przemiałem, aby zawartość frakcji ziarn 0,0-f-0,5 mm stanowiła 90% ogólnego ciężaru mączki. Ciężar objętościowy mączki (lekko utrzęsionej) powinien wynosić ok. 1400 kG/m3. Dodatki żużla wielkopiecowego lub paleniskowego powinny być zmielone tak, aby ziarna nie przekraczały 4 mm średnicy. Jakość tych żużli powinna odpowiadać warunkom przewidzianym w odpowiednich normach budowla­nych.