Zasada działania żarówki jest po­wszechnie znana; prąd elektrycz­ny przepływający przez drut oporo- Według opinii ekspertów Straży Po­żarnej, przełamane przewody mogą wywołać pożar nawet w czasie nie­obecności domowników, w nocy itp. Stąd też potrzebne są okresowe prze­glądy sprzętu elektrycznego, a zwłaszcza częsta konserwacja prze­wodów zasilających. Szczególne za­grożenie pożarowe powstaje w go­spodarstwach rolnych i domach jed­norodzinnych, gdzie często energią elektryczną zasilane są przenośne wy znajdujący się wewnątrz żarów­ki powoduje jego silne nagrzewanie. Rozżarzony żarnik (drut) wysyła światło. Niestety, na świecenie zu­żywana jest tylko mała część energii elektrycznej i dlatego sprawność ża­rówki jest niezbyt wielka. Żarówki są proste w obsłudze i nie potrzebują żadnych dodatkowych urządzeń włączających. Do celów domowych są produkowane żarów­ki ze szkła mlecznego o różnych ozdobnych kształtach. Żarówki takie (rys. 38) można zastosować do celów oświetleniowych bez dodatkowych osłon lub abażurów. Znacznie bardziej sprawne od ża­rówek są świetlówki, które do wy­tworzenia takiej samej ilości świa­tła jak żarówki zużywają znacznie mniej energii elektrycznej. Niestety, urządzenia zasilające i włączające świetlówkę są bardziej złożone. Wewnątrz rury świetlówki 4 (rys. 39) znajdują się pary rtęci, w któ­rych następują wyładowania elek­tryczne powodujące świecenie war­stwy luminoforu, pokrywającego wewnętrzną powierzchnię rury. Prąd elektryczny doprowadzony do końcówek stykowych J i 2 powo­duje żarzenie żarnika (elektrody) 3. Drugi żarnik znajduje się z przeciw­nej strony rury i jest zasilany przez styki 5 i 6. Po zaświeceniu, prąd elektryczny jest doprowadzony je­dynie przez styki 2 i 5 (nie powo­duje on już dalszego podgrzewania żarników). W sklepach ze sprzętem oświetle­niowym można nabyć świetlówki o różnej mocy i różnych wymiarach (rys. 40). Do celów oświetleniowych w domu bardzo dobrze nadają się świetlówki miniaturowe o mocy od 4 W do 13 W. Należy jednak pod­kreślić, że niektóre artykuły spo­żywcze nie wyglądają apetycznie przy oświetleniu ich świetlówkami. Na rys. 40 podano moc (w wa­tach) oraz długość rury (w mili­metrach) poszczególnych świetlówek. Na przykład miniaturowa świetlów­ka o mocy 4 W i długości 136 mm doskonale nadaje się do oświetlenia akwarium. Świetlówka o mocy 13 W może oświetlić zlewozmywak w kuchni lub lustro w przedpokoju. Oprócz samej świetlówki należy jeszcze kupić w sklepie elektrotech­nicznym następujące części wyposa­żenia (rys. 41): statecznik 1, zapłon­nik 2 wraz z jego gniazdkiem 3 oraz iwie oprawki świetlówki 4. Części te są nierozbieralne i mają po dwa zaciski śrubowe *do przyłączenia przewodów. Inny wariant połączenia dwóch świetlówek przedstawiono na rys. 44. Tutaj dwie świetlówki połączono szeregowo w obwód jednego statecz­nika. Każda świetlówka wymaga jednak oddzielnego zapłonnika. Przy tym rozwiązaniu suma mocy oby- Statecznik ma postać pudelka z umieszczonym wewnątrz dławikiem o rdzeniu z blach magnetycznych. Dławik jest zalany tworzywem sztucznym, co zapobiega „mrucze­niu" blach podczas przepływu prą­du przemiennego. (Statecznik jest nazywany również dławikiem). Zapłonnik ma wewnątrz małą lampę neonową oraz bimetalowy łącznik zamykający na krótko obwód żarników (elektrod) świe­tlówki w celu ich rozgrzania. Gniazdko 3 umożliwia szybką wy­mianę zużytego zapłonnika. Zapłon­nik wciskamy pionowo do gniazdka, po czym korpus zapłonnika obraca­my w prawo o około 45°. W celu wyjęcia zapłonnika z gniazdka na­leży go obrócić w lewą stronę. Oprawki świetlówki 4 są produ­kowane w dwóch różnych wielkoś­ciach. Do świetlówek dużych, o mo­cy od 20 W do 80 W, kupujemy po dwie duże oprawki, natomiast do świetlówek miniaturowych, o mo­cy od 4 W do 13 W, po dwie opraw­ki „mini'' (porównaj rys. 40). Uwaga: cały komplet sprzętu danej lampy musi być jednakowej mocy; to znaczy do świetlówki o mocy 13 W należy kupić statecznik mocy 13 W oraz zapłonnik o mo­cy 13 W. Schemat połączeń świetlówki przedstawiono ma rys. 42. Prąd z wtyczki 1 poprzez przewód 2 i wy­łącznik 3 płynie do statecznika 4. W dalszym ciągu prąd płynie przez przewód 5, prawą elektrodę świe­tlówki 6, przewód 7, zwarty za­płonnik 8, przewód 9, lewą elektro­dę "świetlówki 6 i przewód JO z po­wrotem do wtyczki J. W celu zrozumienia działania za­płonnika popatrzmy jeszcze na rys. 43. W chwilę po włączeniu prądu zapłonnik J (rys. 43a) zamyka ob­wód włączając obie elektrody świe­tlówki. Żarzące się elektrody wywo­łują zaświecenie się świetlówki i prąd przepływa jak na rys. 17b, to znaczy wewnątrz rury 2 — bez­pośrednio pomiędzy elektrodami trwają wyładowania elektrycz­ne. Zapłonnik, który teraz wyłączył się samoczynnie, nie bierze udziału w normalnym świeceniu żarówki. W domowych oprawach oświetle­niowych montujemy zwykle zestaw jednego statecznika wraz z .pojedyn­czą świetlówką i jednym zapłonni­kiem. Należy pamiętać o tym, aby wszystkie części miały jednakową moc (w watach). dwóch świetlówek musi być nie większa niż moc statecznika: 2X6 W = 12 W jest więc mniejsza od 13 W. (Zużyte świetlówki należy chronić przed dziećmi, gdyż popękana rura ma we wnętrzu trujące pary rtęci). W sklepach elektrotechnicznych można nabyć świetlówki wytwarza­jące światło o różnych odcieniach koloru białego. Świetlówki wytwa­rzające światło o barwie bdałoróżo-wej nadają się np. do oświetlenia pokoju dziecięcego; natomiast świe­tlówki ze światłem „dziennym" słu­żą do oświetlenia stołu do odrabia­nia lekcji itp.